www.urologija.hr



Suženje (striktura) mokraćne cijevi (uretre)


I. Općenito o suženju mokraćne cijevi


Suženje (striktura) mokraćne cijevi se uglavnom javlja kod muškaraca i to kao posljedica upale, mada se može javiti i kao posljedica ozljeda, ali i ranijih kirurških zahvata na mokraćnoj cijevi, odnosno prostati i mokraćnom mjehuru.





II. Klinička slika suženja mokraćne cijevi


Bolesnici se uglavnom žale na:





III. Dijagnostika i obrada suženja mokraće cijevi


1. Uroflow

Tko? - med. sestra ili tehničar upućuju bolesnika u WC gdje se nalazi specijalna posudica u koju bolesnik mokri.

Gdje?

  1. u urološkoj ambulanti u bolnici
  2. u privatnoj urološkoj ordinaciji

Uroflow je metoda gdje bolesnik nakon što mu je mokraćni mjehur pun mokraće, jer je popio dosta tekućine, te nakon što ima izražen nagon na mokrenje, mokri u specijalnu posudicu. Na taj se način određuje koliko je pacijent izmokrio u kojem vremenskom periodu.


2. Biokemijska analiza mokraće (urina)

Tko? - bolesnik se u zdravstvenoj ustanovi pomokri u posudicu, mada se može pomokriti i kod kuće (posudica se može kupiti u ljekarni)

Gdje? - analiza mokraće se radi u:

  1. biokemijskom laboratoriju u bolnici
  2. biokemijskom laboratoriju u Domu zdravlja
  3. privatnom biokemijskom laboratoriju

Mokraća se gleda pod mikroskopom, te se određuje prisutnost upalnih stanica (leukocita) i crvenih krvnih stanica (eritrocita), može se također odrediti i prisutnost glukoze (šećera u mokraći), te nekih drugih molekula. Nalaz može biti gotov u roku od 10-tak minuta.


3. Mikrobiološka analiza mokraće (urina)

Tko? - bolesnik se u zdravstvenoj ustanovi pomokri u posudicu, mada se može pomokriti i kod kuće (posudica se može kupiti u ljekarni)

Gdje? - analiza mokraće se radi u:

  1. mikrobiološkom laboratoriju u Domu zdravlja
  2. mikrobiološkom laboratoriju u bolnici
  3. privatnom mikrobiološkom laboratoriju

Pretragom se određuje broj i vrsta mikroorganizama u mokraći, a to je važno zbog antimikrobne terapije. Za dobivanje ovog nalaza potrebno je od 3-5 dana.


4. Uretrocistoskopija

Tko? - liječnik specijalista urologije

Gdje?

  1. urolog u urološkoj ambulanti u bolnici
  2. urolog u privatnoj urološkoj ordinaciji

Bolesnik legne na leđa na „urološki stol“ i postavi noge na nogare. Nakon primjene lokalnog anestetika ulazi se specijalnim instrumentom (uretrocistoskopom) u mokraćnu cijev (tamo gdje izlazi mokraća, znači na vrhu glavića penisa kod muškarca, odnosno iznad rodnice kod žena), pa u mokraćni mjehur. Uretrocistoskopija traje oko 1 minutu, u načelu je neugodna, pa čak se može reći i bolna pogotovo, ako se bolesnik ne može opustiti što je često slučaj. Ipak, kod većine bolesnika ne radi se o boli koja bi zahtijevala anesteziju.

Prije uretrocistoskopije potrebno je napraviti mikrobiološku analizu mokraće, odnosno urinokulturu koja mora biti sterilna, također bolesnik mora reći liječniku ukoliko uzima lijekove koji djeluju na zgrušavanje krvi.


5. Uretrografija

Tko? - pregled obavlja liječnik specijalista urologije ili radiologije

Gdje?

  1. urolog u urološkoj ambulanti u bolnici
  2. radiolog na radiologiji u Domu zdravlja
  3. radiolog na radiologiji u bolnici
  4. radiolog u privatnoj radiološkoj ordinaciji

Kod ove pretrage se radi rentgensko snimanje mokraćne cijevi. Zahvat se izvodi bez anestezije, odnosno može se dati lokalna anestezija. Prvo se u otvor mokraćne cijevi ugura tanji kateter nekoliko cm u dubinu, nakon toga se malo napuše balon katetera i daje se jodni kontrast u mokraćnu cijev, te se izvodi slikanje na lijevom i desnom boku. Pretraga traje oko 2 minute i nije ugodna za bolesnika, ali ni pretjerano bolna.


Slika 1: Suženje bulbarnog dijela mokraćne cijevi na uretrografiji.

Suženje bulbarnog dijela mokraćne cijevi na uretrografiji.



Napomena: u tekstu su navedene pretrage koje se mogu raditi kod suženja mokraćne cijevi. To ne znači da su sve one nužne, odnosno da ne postoje još neke pretrage koje nisu gore navedene, a koje se mogu raditi kod ove bolesti. Konačnu odluku o tome donijeti će izabrani urolog u dogovoru s bolesnikom.





IV. Liječenje suženja mokraćne cijevi


Terapija je u načelu operativna, odnosno izvode se različiti zahvati u lokalnoj ili spinalnoj anesteziji.


1. Bužiranje mokraćne cijevi

Bužiranje odnosno proširivanje mokraćne cijevi je proces kojim se u mokraćnu cijev umeću instrumenti, odnosno bužije. Obično se počinje s bužijom koja je manje veličine, odnosno manjom bužijom, pa sve do veličine koje će omogućiti normalno mokrenje, odnosno koja će dovoljno proširiti mokraćnu cijev. Zahvat se izvodi kao ambulantna procedura, pod lokalnom anestezijom i traje oko 20 minuta.


Slika 2: Različite veličine bužija.

Različite veličine bužija.




2. Uretrotomija interna

Bolesnika se prima u bolnicu i nakon što je anesteziran spinalnom anestezijom specijalnim instrumentom (ureterotomom) se ulazi u mokraćnu cijev, te se razreže suženje mokraćne cijevi i postavi kateter koji se u načelu drži oko 4-6 tjedna. Bolesnik ide kući nakon oko 2 dana i dolazi izabranom urologu na kontrolu i vađenje katetera.


3. Rekonstruktivne, odnosno plastične operacije mokraće cijevi

Kod ovih zahvata zapravo je glavno pitanje koliko je dugačko i gdje je smješteno suženje mokraćne cijevi. Ukoliko se radi o manjem suženju (do par cm), suženje se izreže i mokraćna cijev se onda rekonstruira, odnosno ponovno spaja. Ukoliko je suženje duže „umeću“ se dijelovi drugih tkiva (sluznica usne šupljine npr.) na mjesto izrezanog dijela mokraćne cijevi, odnosno radi se plastika mokraćne cijevi.

Bolesnika se prima u bolnicu, a zahvat se radi kao otvorena procedura u anesteziji. Rez se izvodi na donjoj strani penisa, na skrotumu, odnosno na međici (ovisno gdje je suženje). Pristupa se na mokraćnu cijev i suženje i onda se ovisno o njegovom izgledu i veličini ili radi rekonstrukcija ili plastika kako je već gore navedeno. Zahvat se može izvoditi u jednom ili u dva akta, a trajanje može biti od 1-2 do više sati. Nakon zahvata bolesnik ima kateter, a ponekad i cistostomu (specijalni kateter koji je također u mokraćnom mjehuru, ali izlazi na donjem dijelu trbuha i koristi se kao „sigurnosni put“ za mokraću i koji se kasnije jasno kao i kateter u mokraćnoj cijevi izvadi). Bolesnik ostaje u bolnici oko 3-5 dana nakon operacije, te se javlja na kontrolu i vađenje katetera izabranom urologu.





V. Zaključak


Problem suženja mokraćni cijevi, je u tome što se suženje može vratiti. Naime, mokraćna cijev je uska cjevčica i kada se razreže, onda mokraćna cijev opet cijeli ožiljkom na mjestu reza, kao i sva ostala tkiva koja cijele ožiljkom kad se razrežu, ali kako je ona uska, onda ovisno o tome koliki će biti novi ožiljak, on je sam može ponovno suziti.

U načelu se prvo proba bužiranje, odnosno uretrotomia interna, te ukoliko rezultat nije dobar rade se rekonstruktivno/plastični zahvati koji su tehnički zahtjevniji, ali imaju manju vjerojatnost povrata suženja mokraćne cijevi, mada se i nakon njih to može desiti.





Nazad na vrh stranice !





Pitanja i odgovori !!!